Dzień Wolności Prasy (3 maja) – scenariusz

Interaktywne zajęcia dla młodzieży z motywem wolności słowa i wolności prasy w tle.

Uczestnicy: uczniowie szkół ponadpodstawowych

Cele ogólne:

  • refleksja nad rolą prasy w życiu społeczeństwa
  • promowanie wolności słowa

Cele szczegółowe, uczeń:

  • - rozumie rolę informacji zamieszczanych w prasie
  • - potrafi określić granice swobody wypowiedzi
  • - ćwiczy umiejętności planowania, dyskusji, pracy w grupie i kreatywnego myślenia
  • - opracowuje materiały do gazety szkolnej zgodnie z zasadami wolnej prasy

Materiały pomocnicze:

Materiał pomocniczy Rola prasy

Materiał pomocniczy Dzień Wolności Prasy

Karta pracy Nasza gazeta

Materiał pomocniczy Tworzymy gazetę szkolną

Gazety i czasopisma rozłożone na 2-3 stolikach

Kartki A6 z napisami: Tak, Nie, Nie mam zdania (po jednym zestawie dla każdego ucznia)

Kartki A3 (do mapy myśli)

2 duże arkusze papieru i flamastry

Długopisy

Komputery z dostępem do internetu

Drukarka i kserokopiarka

Czas trwania: 2 godziny

Przebieg zajęć:

Czym jest wolność

1. Wprowadzenie - prowadzący pyta: „Czym jest dla was wolność?”

2. Burza mózgów – uczestnicy zastanawiają się, co oznacza „wolność słowa” i jak wygląda w praktyce (duży arkusz papieru).

Rola prasy

1. Dyskusja – uczniowie przeglądają gazety i czasopisma rozłożone na stolikach. Nastepnie określają rolę prasy w naszym życiu (duży arkusz papieru).

2. Zajmowanie stanowiska –prowadzący odczytuje zdania z Materiału pomocniczego Rola prasy. Uczestnicy wyrażają swoje zdanie przez podniesienie kartki (Tak, Nie, Nie mam zdania). Mogą krótko uzasadniać swoje wybory.

Skąd to święto

1. Burza mózgów – uczniowie zastanawiają się nad pojęciem „wolność prasy” i tworzą w grupach mapy myśli (arkusze A3).

2. Dyskusja – obecni wykorzystują informacje z mapy myśli, aby odpowiedzieć na pytanie: „Dlaczego obchodzimy Dzień Wolności Prasy?”

3. Mini-wykład – prowadzący podsumowuje i uzupełnia zgromadzone informacje (Materiał pomocniczy Dzień Wolności Prasy).

Granice wolności

1. Dyskusja – uczestnicy rozmawiają w grupach na temat granic wolności słowa w zamieszczanych w prasie tekstach.

2. Prezentacja – grupy dzielą się swoimi przemyśleniami na forum klasy.

Nasza gazeta

1. Ćwiczenie – uczniowie pracują w grupach. Gromadzą pomysły do szkolnej gazety (Karta pracy Nasza gazeta).

2. Selekcja materiałów – grupy krótko przedstawiają swoje pomysły. Klasa decyduje, które z nich znajdą się w gazecie szkolnej (po jednym na grupę).

3. Ćwiczenie – każda grupa tworzy krótki tekst ze zdjęciem na wybrany temat według instrukcji z Materiału pomocniczego Tworzymy gazetę szkolną.

Podsumowanie

1. Ewaluacja pracy – grupy przedstawiają swoje teksty. Prowadzący nawiązuje do motywu wolności prasy i wolności wypowiedzi, a także do ich granic. Pyta: „Czy wasze teksty i zdjęcia spełniają opisane wcześniej kryteria?”

2. Wydanie gazety – nauczyciel (lub chętni uczniowie) podejmuje się złożenia tekstów tak, by powstał numer gazety. Klasa decyduje, w jakiej formie zostanie opublikowany (np. na szkolnej stronie internetowej, w postaci plakatu, ulotek).

Materiał pomocniczy Rola prasy

1. Prasa ma za zadanie informować społeczeństwo.

2. Publikowane treści powinny być rzetelne i prawdziwe.

3. Dziennikarze mają prawo do wyrażania własnego zdania.

4. Dziennikarze powinni móc wypowiadać się swobodnie na wszystkie tematy.

5. Niektóre materiały mogą podlegać cenzurze.

Materiał pomocniczy Dzień Wolności Prasy

  • Światowy Dzień Wolności Prasy został ustanowiony  przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1993 roku. Obchodzimy go 3 maja. Data obchodów upamiętnia Deklarację z Windhoek popierającej niezależną prasę afrykańską.
  • W Polsce święto kojarzy się z tradycją walki o niezależność publikatorów: wydanie pierwszej gazety periodycznej w 1661 roku, zawieszenie wolnej prasy w okresie zaborów, wydawnictwa podziemne w czasie II wojny światowej, cenzura w okresie powojennym i w latach 80-tych XX wieku, wreszcie zniesienie cenzury w 1990 roku.
  • Obchody święta promują wolne media, powszechny dostęp do informacji oraz rolę mediów w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego.
  • W tym dniu oddajemy również hołd dziennikarzom, którzy stracili życie w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych. Na corocznie publikowanej przez UNESCO liście znajduje się 1200 nazwisk.
  • „Od mediów lokalnych zależy, czy obywatele wierzą informacjom. Jeśli tracą one niezależność, to tracimy zaufanie do mediów jako takich.” (Timothy Snyder)

Karta pracy Nasza gazeta

(polecenie) Znaleźliście się w składzie zespołu wydającego szkolną gazetę. Zastanówcie się, jakie materiały (treści, informacje) chcielibyście w niej zamieścić.

O czym warto napisać?

Dlaczego?

   
   
   

Materiał pomocniczy Tworzymy gazetę szkolną

1. Zredagujcie wybrany temat. Pamiętajcie, aby:

  • informacje były prawdziwe i rzetelnie przekazane
  • forma przekazu była zrozumiała dla odbiorcy (uczniów waszej szkoły)
  • wasze opinie zostały przedstawione w sposób nienaruszający granic innych członków społeczności szkolnej.

2. Materiał powinien zawierać tytuł i krótki tekst wraz ze zdjęciem. Zdjęcia możecie pobrać bezpłatnie ze strony https://pixabay.com/ .

Autor: Anna Kiełczewska
wychowawca, nauczyciel, trener rozwoju osobistego